نقشه‌برداری مغز با QEEG

نقشه‌برداری مغز با QEEG (EEG کمّی) روشی است که فعالیت الکتریکی مغز را، که از روی پوست سر ثبت می‌شود، تحلیل می‌کند و نشان می‌دهد امواج با فرکانس‌های مختلف چگونه در سراسر مغز توزیع شده‌اند. این کار اطلاعاتی غیرمستقیم درباره نحوه عملکرد مغز به دست می‌دهد. اگر QEEG پس از درمان تکرار شود، می‌تواند تغییرات مثبتی را که درمان ایجاد کرده است نشان دهد.

روش کار

فرایندهای زیستی مغز در نهایت فعالیت بیوالکتریکی ایجاد می‌کنند و QEEG همین فعالیت را اندازه می‌گیرد. با مقایسه ثبت‌های پیش و پس از درمان، می‌توان از طریق فعالیت بیوالکتریکی مغز دید که فعالیت مغز با درمان چگونه تغییر می‌کند.

تشخیص را پزشک متخصص از راه ارزیابی بالینی می‌گذارد. QEEG اطلاعاتی عینی درباره فعالیت مغز به این ارزیابی می‌افزاید که از آن پشتیبانی می‌کند و به برنامه‌ریزی و پایش درمان کمک می‌کند.

چرا سنجش عملکرد مغز اهمیت دارد

بسیاری از اختلالات روانی در واقع اختلالات مغز هستند؛ از این رو، شناخت و پیگیری عملکرد مغز برای درمان مؤثر ضروری است. توانایی سنجش عملکرد مغز در کودکان، نوجوانان و بزرگسالان و استفاده از این سنجش‌ها برای هدایت درمان، از دیرباز یکی از اهداف روان‌پزشکی بوده است.

به‌ویژه در افسردگی، پیگیری تغییرات زیستی، و نه فقط تغییرات روانی و اجتماعی، ارزش ویژه‌ای دارد و در موارد مقاوم به درمان در اولویت است.

کاربردهای QEEG

پژوهش‌های علمی وجود بُعدی زیستی را در بسیاری از اختلالات روان‌پزشکی، به‌ویژه افسردگی و اختلال پانیک، تأیید کرده‌اند. مطالعات آزمایشگاهی این اختلالات را با عدم تعادل‌های بیوشیمیایی در نواحی خاصی از مغز مرتبط دانسته‌اند.

درک جزئیات این ارتباط دشوار است. مغز انسان فوق‌العاده پیچیده و تا حد زیادی «دور از دسترس» است: نمی‌توان آن را مستقیماً مشاهده کرد و برخلاف اندام‌های دیگر، نمی‌توان تکه‌ای از آن را برای بررسی برداشت. به همین دلیل، پژوهشگران به روش‌هایی متکی‌اند که اطلاعاتی غیرمستقیم درباره عملکرد مغز به دست می‌دهند. QEEG یکی از این روش‌هاست و نقش مهمی در تشخیص و درمان اختلالات روان‌شناختی دارد.

فارماکو-EEG کمّی: بررسی اثر دارو بر مغز

داروهای روان‌پزشکی (سایکوتروپیک) موادی شیمیایی هستند که بر مغز اثر می‌گذارند و باید «به فرد مناسب، در زمان مناسب و به روش مناسب» برسند. دیدن اینکه یک دارو در عمل چه اثری بر فعالیت مغز دارد، از نظر بالینی بسیار مهم است؛ به‌ویژه برای دارویی که ممکن است سال‌ها مصرف شود.

سیستم فارماکو-EEG کمّی بیمارستان NPİSTANBUL می‌تواند اطلاعاتی اولیه درباره این بدهد که آیا یک دارو در مغز اثر ضدافسردگی، ضدروان‌پریشی، ضداضطراب (کاهش‌دهنده اضطراب) یا تقویت‌کننده شناخت دارد یا نه. این اطلاعات ممکن است 100 درصد قطعی نباشد، اما هم حساسیت و هم ویژگی (اختصاصیت) را افزایش می‌دهد.

چه کسانی ممکن است از آن بهره ببرند

فارماکو-EEG در بسیاری از بیماری‌های عصبی-روان‌پزشکی به‌عنوان روشی کمکی به کار می‌رود، از جمله:

• افسردگی
• اختلال پانیک
• از دست دادن حافظه
• دمانس
• الکلیسم
• اختلال نقص توجه
• اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی (ADHD)

در کودکان و نوجوانان، این آزمون می‌تواند درباره داروهایی که به نسخه ویژه نیاز دارند، مانند ریتالین، نیز اطلاعات اولیه معناداری ارائه دهد.