Miyani QEEG (miqdoriy EEG) yordamida xaritalash — bosh terisidan yozib olingan miya elektr faolligini tahlil qilib, turli chastotali toʻlqinlarning miya boʻylab qanday taqsimlanganini koʻrsatadigan usul. Bu miya qanday ishlayotgani haqida bilvosita maʼlumot beradi. Davolashdan keyin takrorlanganda QEEG davolash natijasida erishilgan ijobiy oʻzgarishlarni koʻrsatishi mumkin.
Qanday ishlaydi
Miyadagi biologik jarayonlar oxir-oqibat bioelektrik faollikni yuzaga keltiradi, QEEG esa aynan shu faollikni oʻlchaydi. Davolashdan oldin va keyin olingan yozuvlarni solishtirish orqali miya faoliyati davolash taʼsirida qanday oʻzgarishini uning bioelektrik faolligi orqali koʻrish mumkin.
Tashxisni mutaxassis klinik baholash orqali qoʻyadi. QEEG bu baholashni qoʻllab-quvvatlaydigan hamda davolashni rejalashtirish va nazorat qilishga yordam beradigan, miya faolligi haqidagi obyektiv maʼlumotlarni qoʻshadi.
Miya faoliyatini oʻlchash nega muhim
Koʻplab ruhiy buzilishlar miya buzilishlari hisoblanadi, shuning uchun samarali davolash uchun miya faoliyatini tushunish va kuzatib borish juda muhim. Bolalar, oʻsmirlar va kattalarda miya faoliyatini oʻlchay olish va bu oʻlchovlardan davolashni yoʻnaltirishda foydalanish psixiatriyaning azaliy maqsadlaridan biri boʻlib kelgan.
Ayniqsa depressiyada nafaqat psixologik va ijtimoiy, balki biologik oʻzgarishlarni ham kuzatib borish alohida ahamiyatga ega; davolashga rezistent holatlarda esa bu ustuvor vazifa hisoblanadi.
QEEG qayerda qoʻllaniladi
Ilmiy tadqiqotlar koʻplab psixiatrik buzilishlarning, eng avvalo depressiya va vahima buzilishining biologik jihati borligini tasdiqlagan. Laboratoriya tadqiqotlari bu holatlarni miyaning muayyan sohalaridagi biokimyoviy muvozanat buzilishlari bilan bogʻlagan.
Bu bogʻliqlikni batafsil tushunish qiyin. Inson miyasi gʻoyat murakkab va koʻp jihatdan «yetib boʻlmas» aʼzo: uni bevosita koʻrib boʻlmaydi, boshqa aʼzolardan farqli oʻlaroq, tekshirish uchun undan boʻlakcha olib ham boʻlmaydi. Shu sababli tadqiqotchilar miya faoliyati haqida bilvosita maʼlumot beradigan usullarga tayanadi. QEEG shulardan biri boʻlib, psixologik buzilishlarni tashxislash va davolashda muhim oʻrin tutadi.
Miqdoriy farmako-EEG: dorining miyaga taʼsirini tekshirish
Psixotrop dorilar miyaga taʼsir qiladigan kimyoviy moddalardir va ular «kerakli odamga, kerakli vaqtda, toʻgʻri usulda» yetib borishi kerak. Dori miya faoliyatiga amalda qanday taʼsir qilayotganini koʻrish, ayniqsa, yillar davomida qabul qilinishi mumkin boʻlgan dori uchun klinik jihatdan juda muhimdir.
NPİSTANBUL shifoxonasining miqdoriy farmako-EEG tizimi dorining miyada antidepressant, antipsixotik, anksiolitik (xavotirni kamaytiruvchi) yoki kognitiv funksiyalarni yaxshilovchi taʼsiri bor-yoʻqligi haqida dastlabki maʼlumot bera oladi. Bu maʼlumot 100 foiz aniq boʻlmasligi mumkin, biroq u sezgirlikni ham, spetsifiklikni ham oshiradi.
Kimlarga yordam berishi mumkin
Farmako-EEG koʻplab neyropsixiatrik holatlarda yordamchi usul sifatida qoʻllaniladi, jumladan:
- Depressiya
- Vahima buzilishi
- Xotira pasayishi
- Demensiya
- Alkogolizm
- Diqqat yetishmovchiligi buzilishi
- Diqqat yetishmovchiligi va giperaktivlik buzilishi (ADHD)
Bolalar va oʻsmirlarda bu test Ritalin kabi maxsus retsept talab qiladigan dorilar haqida ham muhim dastlabki maʼlumot berishi mumkin.
Ilmiy dalillar nima deydi
Amerika nevrologiya akademiyasi (American Academy of Neurology) va Amerika klinik neyrofiziologiya jamiyati (American Clinical Neurophysiology Society) fikricha, depressiya, diqqat buzilishlari va boshqa psixiatrik buzilishlarda QEEG hali tadqiqot bosqichidagi usul hisoblanadi. NPİSTANBULda u faqat klinik baholash bilan birga qoʻllaniladi va hech qachon tashxis qoʻyish uchun ishlatilmaydi.
Tadqiqot maqsadida qoʻllash, eʼtirof etilgan koʻrsatma emas: Depressiya, Bolalar va kattalarda diqqat yetishmovchiligi va giperaktivlik buzilishi (ADHD)
Uni oʻz ichiga olgan dasturlar
- Kompleks psixiatrik tekshiruv koʻrsatma boʻlsa