Vlerësim neuropsikologjik

Vlerësimi neuropsikologjik përdor teste psikologjike të standardizuara për të matur si i mbështet truri të menduarit, sjelljen dhe emocionet. Rezultatet japin informacion konkret për aftësitë dhe performancën e një personi, tregojnë ku nevojitet mbështetje dhe i ndihmojnë specialistët të zgjedhin trajtimin më të përshtatshëm. Në NPİSTANBUL, testimi kryhet nga psikologë të trajnuar dhe interpretohet brenda një ekipi multidisiplinor.

Çfarë shqyrton neuropsikologjia

Neuropsikologjia studion marrëdhënien mes trurit dhe sjelljes. Njësia e neuropsikologjisë përdor një sërë metodash vlerësimi psikologjik që lidhen me funksionin e trurit dhe me gjendjen psikologjike.

Testet psikologjike ndihmojnë që:

• Të kuptohet individi dhe të mblidhen të dhëna konkrete për aftësitë dhe performancën e tij
• Të identifikohen fushat që kanë nevojë për zhvillim dhe të planifikohen ndërhyrje për to
• Vendimet për karrierën, punësimin, arsimimin dhe formimin të merren me më pak gabime
• Të qartësohet gjendja aktuale e personit, në mënyrë që të zgjidhet trajtimi më i përshtatshëm

Çfarë e bën një test të besueshëm

Që rezultatet të jenë kuptimplota dhe të sakta, një test duhet të jetë i standardizuar, të ketë norma të përcaktuara dhe të ketë kaluar studimet e vlefshmërisë dhe të besueshmërisë. Gjithashtu, ai duhet të administrohet nga një psikolog me trajnim dhe përvojë specifike në testim.

Interpretimi i saktë i të dhënave, nxjerrja e përfundimeve kuptimplota dhe kthimi i tyre në rekomandime janë po aq të rëndësishme. Një specialist i trajnuar mirë mund të gjykojë cilësinë teknike të secilit test dhe të përzgjedhë ato që i përshtaten më mirë qëllimit dhe personit, me vetitë më të forta psikometrike. Për ta mbështetur këtë, njësia ndjek vazhdimisht literaturën shkencore dhe i mban njohuritë e saj të përditësuara.

Për pacientët ndërkombëtarë: shumica e testeve më poshtë janë përshtatje turke me norma turke. Disa prej tyre mund të jepen në anglisht (na pyesni se cilat); kur një test jepet me ndihmën e një përkthyesi, rezultatet interpretohen me kujdes, sepse për gjuhën tuaj mund të mos ekzistojnë norma.

Llojet e testeve psikologjike

Testet ndahen në dy grupe të mëdha: objektive (psikometrike) dhe subjektive (projektive). Sipas përmbajtjes, ato grupohen në tri kategori:

1. Inteligjenca e përgjithshme
2. Aftësitë dhe shkathtësitë
3. Testet e personalitetit

Testet mund të jepen në forma të ndryshme: me letër dhe laps, ballë për ballë me një testues dhe, gjithnjë e më shumë, në kompjuter.

Teste klinike diagnostike të kompjuterizuara

Sistemi i Testimit të Vjenës (Vienna Test System)

Shkallët diagnostike Schuhfried në Sistemin e Testimit të Vjenës administrohen në kompjuter. Sistemi përfshin teste njohëse të perceptimit, rrokjes, të kuptuarit, arsyetimit, inteligjencës, kujtesës dhe vëmendjes.

Çfarë është testi COGBAT?

COGBAT (Cognitive Basic Assessment) është pjesë e Sistemit të Testimit të Vjenës. Është një bateri testesh e kompjuterizuar që vlerëson statusin njohës të personave me çrregullime neurologjike dhe/ose mendore në tri fusha:

• Vëmendja
• Kujtesa
• Funksionet ekzekutive

Nëntestet e COGBAT:

• TMT-L BTA – shpejtësia e përpunimit të informacionit
• WAF intrinsic – gatishmëria (alertness)
• WAF cross-modal – vëmendja e ndarë
• FGT RLVA – kujtesa afatgjatë figurative
• FGT RKVA – kujtesa afatshkurtër figurative
• FGT LS – të nxënit total, figurativ
• FGT RW – njohja e saktë
• TMT-L BTB – fleksibiliteti njohës
• NBV – kujtesa verbale e punës
• TOL-F – aftësia e planifikimit
• INHIB – frenimi i përgjigjes

Rehabilitimi kognitiv me COGNIPLUS

Kur COGBAT nxjerr në pah vështirësi, për rehabilitimin kognitiv përdoret sistemi COGNIPLUS. Është një bateri trajnimi e kompjuterizuar me module që përputhen me secilën dimension që mat COGBAT, duke përfshirë vëmendjen, funksionet ekzekutive, kujtesën, përpunimin hapësinor dhe aftësitë vizuomotore.

Një vlerësim i plotë para trajnimit tregon pikat e forta të personit dhe fushat që duhen përmirësuar. Përcaktimi i saktë i asaj që duhet trajnuar e bën programin efektiv dhe efikas. Më pas, përparimi matet jo sipas përshtypjes subjektive, por me forma paralele të testeve origjinale COGBAT.

Modulet e trajnimit COGNIPLUS:

• ALERT – vëmendja / zgjimi (arousal)
• CODING – kujtesa e punës / kodimi hapësinor
• DATEUP – kujtesa e punës / përditësimi
• DIVID – vëmendja / vëmendja e ndarë
• FOCUS – vëmendja / fokusimi
• HIBIT-R – funksionet ekzekutive / frenimi i përgjigjes
• NAMES – kujtesa afatgjatë
• NBACK – kujtesa e punës / aftësia e ndjekjes
• PLAND – funksionet ekzekutive / aftësitë e planifikimit dhe të veprimit
• ROTATE – përpunimi hapësinor
• SELECT – vëmendja / vëmendja selektive
• SPACE – vëmendja / vëmendja vizuale-hapësinore
• SPEED – shpejtësia e përpunimit të informacionit
• VIG – vëmendja / vigjilenca / vëmendja e qëndrueshme
• VISMO – koordinimi vizual-motor
• VISP – kujtesa e punës / rikujtimi

Ku ofrohet COGBAT?

Institucione të tjera në Turqi e përdorin Sistemin e Testimit të Vjenës, kryesisht për vlerësime psikoteknike ose klinike. COGBAT është versioni më i përditësuar i këtij sistemi, dhe NPİSTANBUL është institucioni i parë që e ka zbatuar.

Ajo që ka më shumë rëndësi nuk është rezultati në një test të vetëm, por vlerësimi klinik i nevojave të personit nga një ekip multidisiplinor me specialistë të neurologjisë, psikiatrisë dhe psikologjisë. Kjo është qasja që zbatohet në të gjithë spitalin dhe në klinikat tona ambulatore.

Teste të tjera të Sistemit të Testimit të Vjenës

• SPM – Matricat Progresive Standarde të Raven-it (test i arsyetimit logjik)
• CPM – Matricat Progresive me Ngjyra të Raven-it (test i arsyetimit logjik)
• COG – Cognitrone (test i vëmendjes dhe i përqendrimit)
• DAUF – Testi i vëmendjes së qëndrueshme
• NVLT – Testi joverbal i të nxënit

T.O.V.A. (Test of Variables of Attention)

T.O.V.A. është një test i kompjuterizuar i performancës së vazhdueshme për vëmendjen dhe impulsivitetin. Nuk varet nga gjuha dhe ka të dhëna normative për moshat 4–80 vjeç. Përbëhet nga dy pjesë prej 10,8 minutash, me kohë totale testimi 21,6 minuta.

Përdoret:

• Për të vlerësuar vëmendjen
• Për të matur përgjigjen pasi është dhënë një ilaç
• Për të krahasuar përgjigjet ndaj dozave të ndryshme dhe për të gjetur dozën optimale
• Për të matur përgjigjen afatgjatë ndaj trajtimit
• Si pjesë e një kontrolli njohës (check-up)

Testet e inteligjencës së përgjithshme

• Shkalla e inteligjencës Wechsler për fëmijë (WISC-R)
• Shkalla e inteligjencës Wechsler për të rritur (WAIS)
• Testi CAS (Cognitive Assessment System)
• Testi i labirintit Porteus
• Testi Peabody i fjalorit me figura
• Testi Alexander i aftësive praktike
• Testi i inteligjencës Cattell
• Testi i labirinteve Chapuis
• Testi i inteligjencës Stanford-Binet
• Testi i inteligjencës Goodenough

Testet e personalitetit

• MMPI (Minnesota Multiphasic Personality Inventory)
• Rorschach (testi i njollave të bojës)
• TAT (Testi i Apercepsionit Tematik)
• CAT (Testi i Apercepsionit për Fëmijë)
• Louisa Duss (test psikanalitik me tregime)
• Testi Beier i plotësimit të fjalive
• Testi Goodenough-Harris „Vizato një njeri“

Teste psikometrike dhe klinike

• Shkalla e vlerësimit të sjelljes për fëmijë dhe adoleshentë 4–18 vjeç
• Shkalla ADÖ e vlerësimit të familjes
• AGTE (Inventari Ankara i depistimit të zhvillimit)
• Testi i marrëdhënieve ndërpersonale
• Shkalla e ndjeshmërisë ndaj ankthit
• Inventari i simptomave të ankthit të ndarjes
• Indeksi i ashpërsisë së varësisë (ASI)
• Testi Bar-On i inteligjencës emocionale
• Shkalla Barratt e impulsivitetit
• Inventari i Ankthit i Beck-ut
• Shkalla Beck e vetëkuptimit kognitiv (Cognitive Insight)
• Inventari i Depresionit i Beck-ut
• Shkalla Beck e ideve vetëvrasëse
• Shkalla Beck e pashpresës
• Shkallët e imazhit trupor
• Testi Benton i njohjes së fytyrave
• Testi Benton i kujtesës vizuale
• Testi Bender-Gestalt
• Pyetësori i rregullimit kognitiv të emocioneve (CERQ)
• Testi Burdon i vëmendjes (10–20 vjeç)
• CAPS – Shkalla e PTSD-së e administruar nga klinicisti
• C. McHower
• Shkallët e vlerësimit të jetës seksuale (meshkuj)
• Formularët Conners
• COPE – Shkalla e vlerësimit të qëndrimeve të përballimit
• Shkalla e ankthit social për fëmijë
• Shkalla e depresionit në fëmijëri
• Shkalla e traumës në fëmijëri
• Shkalla shumëdimensionale e xhelozisë
• Shkalla shumëdimensionale e perfeksionizmit
• Shkalla shumëdimensionale e zemërimit
• Inventari i inteligjencave të shumëfishta
• Shkalla e modifikuar e depistimit të autizmit në fëmijërinë e hershme
• Testi Denver i zhvillimit
• Shkalla e përvojave disociative (DES)
• Inventari i diagnostikimit dhe vlerësimit të ADHD-së te të rriturit, i bazuar në DSM-IV
• Shkalla e nivelit të shprehjes emocionale
• Shkalla e shprehjes emocionale
• Shkalla e vështirësive në rregullimin e emocioneve (DERS)
• Shkalla e çrregullimeve të humorit
• Shkalla e vlerësimit të inteligjencës emocionale
• Pyetësori i kontrollit të mendimeve
• ECRO prindërore (forma e shkurtër)
• Inventari Edinburgh i lateralitetit
• Ekzaminimi i shkurtër i gjendjes mendore (Mini-Mental) për personat që nuk dinë shkrim e këndim
• Shkalla e empatisë (Baron-Cohen, Cambridge Behaviour Scale)
• Shkalla e prirjes empatike
• Shkalla e stilit të lidhjes te të rriturit
• Testi Fagerström për Varësinë nga Nikotina
• Shkalla e qëndrimeve jofunksionale (DAS)
• Inventari i sjelljes frontale (FBI)
• Testi Frostig i perceptimit vizual
• Shkalla geriatrike e depresionit
• Testi Gesell i figurave të zhvillimit
• Testi Gülhane i afazisë
• Shkalla Hamilton e depresionit
• Shkalla e vlerësimit të vetëdijes për sëmundjen (insight)
• Shkallët e vlerësimit të statusit të marrëdhënies
• Shkalla e varësisë nga interneti
• IRDA
• Testi i shënjimit
• Kent E.G.Y.
• Shkalla e ekzaminimit të shkurtër njohës (KKM)
• Ekzaminimi i shkurtër i statusit mendor (STMS)
• Shkalla e shkurtër e vlerësimit psikiatrik (BPRS)
• Profili i të folurit (testet e intensitetit dhe të rrjedhshmërisë, mbledhja e mostrave)
• Testi Kuder i interesave për fëmijë dhe adoleshentë
• Testi Kuder i interesave për të rritur
• Bateria LD (çrregullimet e të nxënit – bateria e disleksisë)
• Shkalla Liebowitz e simptomave të fobisë sociale
• Shkalla e lidhjes së nënës
• Pyetësori i metanjohjeve (MCQ)
• Testi Michigan i depistimit të alkoolizmit (MAST)
• Inventari i temperamentit dhe karakterit (TCI)
• MMSE (Ekzaminimi i shkurtër i gjendjes mendore, Mini-Mental State Examination)
• Inventari i personalitetit narcisist
• Shkalla e besimeve për përsëritjen e mendimeve negative (NBRS)
• NKÖ (Shkalla e njohjeve negative)
• Bateria standarde e vlerësimit neuropsikologjik
• Vlerësim neuropsikologjik – i fokusuar te kujtesa
• Vlerësim neuropsikologjik – i fokusuar te gjuha
• Vlerësim neuropsikologjik – i fokusuar te funksionet ekzekutive
• Vlerësim neuropsikologjik – i fokusuar te funksionet vizuo-hapësinore
• OKHT – Testi i gatishmërisë për shkollë
• Pyetësori i spektrit të autizmit
• Shkalla e depistimit të autizmit
• PANAS (Shkalla e afektit pozitiv dhe negativ)
• Shkalla e panikut dhe e agorafobisë
• PARI – Shkalla e jetës familjare dhe e qëndrimeve prindërore
• PBQ-S Shkalla e besimeve të personalitetit (forma e shkurtër)
• Testi Peabody i gjuhës receptive (4–12 vjeç)
• Shkalla Penn e dëshirës së fortë për alkool
• PIL – Testi i qëllimit në jetë
• Shkalla e besimeve për përsëritjen e mendimeve pozitive (PBRS)
• Shkalla e sindromës pozitive dhe negative (PANSS)
• Shkalla e rezistencës psikologjike
• Shkalla e xhelozisë romantike
• Shkalla e stilit të të menduarit ruminativ
• SCID-II (Intervista klinike e strukturuar për çrregullimet e personalitetit sipas DSM)
• SCL-90-R
• Inventari i qëndrimit ndaj provimeve
• Shkalla e somatizimit
• Pyetësori i disociimit somatoform (SDQ)
• Shkalla e funksionimit social
• Inventari i zgjidhjes së problemeve sociale – forma e shkurtër (SPSI-SF)
• Testi i kujtesës verbale
• Shkalla e qëndrueshmërisë ndaj stresit
• Testi Stroop
• Shkalla TCI
• Pyetësori i motivimit për trajtim (TMQ)
• Shkalla Toronto e aleksitimisë (TAS-20)
• Inventari i Mendimeve Pas Traumës
• Shkalla diagnostike e stresit post-traumatik (TSSTÖ)
• Shkalla e ashpërsisë së pagjumësisë
• Testi i kujtesës WAIS
• Inventari Wiesbaden për psikoterapinë pozitive dhe terapinë familjare (WIPPF)
• Testi Wisconsin i renditjes së kartave (WCST)
• Shkalla Yale-Brown e obsesioneve dhe kompulsioneve (Y-BOCS)
• Shkalla e procesit të zisë
• Testi i qëndrimeve ndaj të ngrënit
• YIYE II (Inventari i përvojave në marrëdhëniet e ngushta)
• YIYE II – Formulari për prindërit, fëmijëria e mesme
• Shkalla Young e vlerësimit të manisë
• Shkalla Young e skemave, forma e shkurtër 3